Rewolucja amerykańska Wybuch rewolucji we Francji Republika Francuska RP w dobie Sejmu Wielkiego Upadek polskiej państwowości Francja od konsulatu do cesarstwa Na przestrzeni dekady dolar utracił 96% swojej siły nabywczej. 100 usd z 1913 roku, dziś posiada wartość nabywczą odpowiadającą dzisjeszym 3,84 USD. Jeśli przechowujemy oszczędności w gotówce, pozwalamy na to, aby inflacja pochłaniała nasze oszczędności. 1913….100 usd. 1920…51,30 usd. Polska polityka zagraniczna w latach 1918-1939. 3. Społeczeństwo polskie w latach 1918-1939. Sprawa polska w latach 1943 – 1945 III. Świat po II wojnie Dział V - Europa i świat w epoce oświecenia. Dział IV - Wiek wojen. Dział II - Europa w XVII wieku. Dział II - "Złoty wiek" Rzeczypospolitej. Kiedy w listopadzie 1918 r. Polska uzyskała niepodległość, na odzyskanych po 123 latach zaborów ziemiach motoryzacja praktycznie nie istniała, prywatnych samochodów nie było – zostały zarekwirowane w czasie I wojny światowej przez okupantów. Jedyną instytucją, która dysponowała samochodami, było wojsko. Joseph Caillaux (ur. 30 marca 1863, zm. 21 listopada 1944) – francuski polityk, lider Partii Radykalnej. Premier Francji w latach 1911-1912, zwolennik pojednania z Niemcami oraz autor planu pokojowego kończącego II kryzys w Maroku w 1912 roku. Zjednoczenie Niemiec: - kongres wiedeński – utworzenie Związku Niemieckiego pod przewodnictwem Austrii. - 1862 premierem Prus zostaje Otto von Bismarck (żelazny kanclerz) - spór Prus z Danią o Szlezwik i Holsztyn – zwycięstwo Prus (dzięki sojuszowi z Austrią) - wojna Prus z Austrią w 1866 – zwycięstwo Prus pod Sadową Europa i świat w latach 1871-1914 . Ziemie polskie po powstaniu styczniowym . Wojna 1914-1918 i nowy ład światowy . Europa i świat w latach 1918-1939 . Wyjaśnij w jakim stopniu słowa papieża z przełomu XIX i XX w. są aktualne w dzisiejszych czasach. Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna. W latach 60. XIX w. ukształtował się także inny ruch walczący o prawa konkretnej grupy społecznej. Był to ruch sufrażystek – domagający się przyznania praw wyborczych kobietom. W latach 1914–1919 i 1924–1927 był deputowanym do Zgromadzenia Narodowego. W 1919 przegrał wybory, w 1920 wystąpił z partii socjalistycznej i został niezależnym działaczem lewicowym. Był deputowanym z Aubervilliers, gdzie w 1923 objął stanowisko mera (urząd pełnił nieprzerwanie do 1944). Od 1927 do 1940 był senatorem. 00DBHZM. Podróże w czasie Rodział III / Świat w latach 1815 - 1914 Część 3. Lata 1815 - 1939. Podręcznik Wydawnictwa Nowa Era, autorstwa Piotra Galika składa sie z siedmiu rozdziałów: Rozdział 1. Europa i świat po 1815 r. Rozdział 2. Polacy w okresie powstań narodowych Rozdział 3. Świat w latach 1860 - 1914. Rozdział 4. Ziemie polskie w latach 1864 - 1914. Rozdział 5. I wojna światowa. Rozdział 6. Dwudziestolecie międzywojenne Rozdział 7. II Rzeczpospolita. Materiały do każdego rozdziału umieszczam na kolejnych podstronach. Podział na północ i południe USA - różnice Północ - przemysł, gospodarstwa rodzinne, osadnictwo farmerskiePołudnie - niewolnicy, uprawa roli, eksport surowców do Europy Kompromis Missouri 1820Stan Missouri ma statut niewolniczego w zamian za zgodę Południa na to, aby na zachodzie granica prawnie dopuszczanego niewolnictwa przebiegała wzdłuż równoleżnika 36 stopni i 30 minut Na wschodzie granica wzdłuż linii Masona-Dixona Nowy stan - Maine Jankesi to Północ Podział na północ i południe USA - różnice Północ - przemysł, gospodarstwa rodzinne, osadnictwo farmerskiePołudnie - niewolnicy, uprawa roli, eksport surowców do Europy Kompromis Missouri 1820Stan Missouri ma statut niewolniczego w zamian za zgodę Południa na to, aby na zachodzie granica prawnie dopuszczanego niewolnictwa przebiegała wzdłuż równoleżnika 36 stopni i 30 minut Na wschodzie granica wzdłuż linii Masona-Dixona Nowy stan - Maine Jankesi to Północ Wojna secesyjna - przebieg, data, dowódcy, to z kim Północ vs. Południe 1861-186511 stanów odłączyło się od USA -> Skonfederowane Stany Ameryki - Jefferson DavisUSA - Unia - Abraham Lincoln1861 Konfederacja atakuje Fort Sumter - należy do Unii (w Karolinie Południowej)Północ - Ulysses S. Grant Południe - Robert E. LeeBitwy: Bull Run, Fredriechsburg, twierdza Vichsburg, 1863 GettysburgTaktyka spalonej ziemi - uniaWojna totalna 1865 gen. lee kapituluje pod AppomatoxSkutki: zmiany społecznie, likwidacja niewolnictwa, integracja imigrantów, zabójstwo Lincolna Homestead act 1862Ustawa o osadnictwieGwarantuje 65ha ziemi osobom planującym przyjąć amerykańskie obywatelstwo (obywatelstwo = obowiązek służby wojskowej)Unia Proklamacja emancypacyjna 1863Abraham LincolnZniesienie niewolnictwa we wszystkich zbuntowanych stanach Wojna totalna Podporządkowanie całego społeczeństwa i zasobów państwa celom wojskowym w czasie prowadzenia wojny(brak uznawania norm prawnych i moralnych, wygrana celem nadrzędnym) Ku-Klux-Klan Weterani południa Pomoc wdowom i sierotom po poległych żołnierzach konfederacjiNabrała charakter dyskryminacji rasowej - głoszenie wyższości białej rasy Camillo Cavour Premier Piemontu i zjednoczonych Włoch, zaangażował Piemont w wojnę krymską (po stronie GB i FR), zawarł sojusz z FR przeciw Austrii Traktat s Plombieres-les-Bains 1858 Napoleon III + Camillo CavourFR udziela pomocy Piemontowi w walce z AustriąPiemont oddaje FR Sabaudię i Niceę Wojna Piemontu i Francji z Austrią 1859 Piemont odrzuca Austriackie ultimatum o zaprzestaniu zbrojeńPiemont+FR vs. AustriaBitwy pod: Magnetą i SolferinoRozejm w Villafranca di Verona (FR z Austrią)Austria daje FR LombardięKoniec działań wojennych „Wyprawa tysiąca” „czerwonych koszulek” 1860 Giuseppe Garibaldi Wyprawa ochotników, którzy zajmują Królestwo Obojga Sycylii Czerwone koszulki - uczestnicy wyprawy tysiąca Przeciw BurbonomPotem Garibaldi oddaje Wiktorowi Emmanuelowi II symboliczny hołd jako królowi Włoch Powstanie Królestwa Włoch - koronacja, przyłączenia ziem 1861 koronacja Wiktora Emmanuela II1866 opanowanie Wenecji1870 przyłączenie RzymuPius IX „więźniem Watykanu” Otto von Bismarck Zjednoczenie Niemiec „krwią i żelazem”, premier Prus i minister spraw zagranicznych Konflikt Prus z Danią 1864Spór o Szlezwik i HolsztynAustria+Prusy wygrywają z DaniąSzlezwik - Prusy Holsztym - Austria Wojna Prus z Austrią 1866Prusy wkraczają do HolsztynuBitwa pod Sądową (Prusy wygrywają, Helmuth von Moltky)Traktat pokojowy w Pradze: Austria traci Holsztyn, płaci 40mln, likwidacja Związku Niemieckiego Związek Północnoniemiecki 1867 19 krajówPrusy Wojna francusko-pruska 1870-1871Napoleon III vs. Otto von Bismarck + Wilhelm I HohenzollernNapoleon obawia się wzrostu znaczenia Prus, nie chce zjednoczeniaDepesza EmskaNapoleon III wypowiada wojnę PrusomBitwa pod Sedanem (Niemcy wygrywają)Napoleon w niewoli Proklamacja republiki1871 rozejm: FR traci Alzację i Lotaryngię, 5mld Zjednoczenie Niemiec - kiedy, gdzie, jak 1871 Wilhelm I Hohenzollern - cesarzWersalII Rzesza NiemieckaKonstytucja Federacja pod władzą cesarza Otto von Bismarck - cesarz Powstanie Austro-Węgier - kto, kiedy, jak 1867Unia realna i personalnaFranciszek Józef I Przedlitawa - AustriaZalitawa - Węgry Przyczyny kolonializmu Ekonomiczne - rynek zbytu, tanie surowceStrategiczne - korzyści militarne z kontroli strategicznie położonych obszarów Polityczne - wzrost znaczenia na arenie międzynarodowej (kolonie=status mocarstwa) Burowie Potomkowie pierwszych holenderskich osadników w Afryce Pax Brittanica 1856-1914 Okres względnej stabilizacji politycznej w GBMocarstwo kolonialne Powstanie sipajów w Indiach Hindusi i muzułmankę nie chcą korzystać z nabojów z tłuszczu wieprzowego Kary -> powstania -> represje Wojny opiumowe Brytyjczycy sprzedają opium Chinom -> uzależnienie -> rząd chiński pali całość -> GB przysyła wojska1839-1842 I wojna opiumowa (GB wygrywa) - traktat w Nankienie1856-1860 II wojna opiumowa (GB wygrywa) - Europejczycy wymuszają zgodę na działalność handlową i misyjną w całym Państwie Środka „Sojusz trzech cesarzy” 1873 Niemcy+Austro-Węgry+ RosjaPróba rekonstrukcji świętego przymierzaSojusz militarny Konsultacje w sprawach spornych Kongres Berliński Przyczyna - niezadowolenie GB popartej przez inne państwa europejskie z poszerzania strefy wpływów RosjiIncjatywa Otto von Bismarcka1878Rumunia, Serbia i Czarnogóra niepodległe Bułgaria zależna od TurcjiGB przejmuje od Turcji Cypr Oburzenie Rosyjskiej opinii publicznej - Bismarck dał im słowo jako szlachcic a nie kanclerzEfekt: koniec rosyjskiej polityki proniemieckiej Manifest Destiny John Fiske Boskie przeznaczenie Konieczność światowej dominacji rasy anglosaskiej Ideowy manifest amerykańskiego imperializmu Nawalizm Alfred Thayer MahanDoktryna militarnaSilna flotą wojenna i handlowa Ochrona + rozwój gospodarki Polityka otwartych drzwi Polityka prowadzona przez USA względem Chin na początku XX wieku, polegająca na ustaleniu zasad wolnego handlu z Państwem Środka i uzależnieniem go gospodarczo i polityczne od ówczesnych mocarstw. (Wprowadzenie zasad wolnego handlu) Dyplomacja dolarowa Przejęcie przez amerykańskie firmy i koncerny najważniejszych przedsiębiorstw w Ameryce Środkowej - uzależnienie polityków i dyktatorów od pomocy finansowej z USA Protektorat Państwo silniejsze sprawuje władzę nad słabszym, zachowując niektóre swoje instytucje, rząd, administracje. Protektor kieruje polityką zagraniczną i gospodarką Wojny burskie GB vs. BurowieI wojna 1880-1881 II wojna 1889-1900 Obozy koncentracyjne GBGB wygrywaTranswal i Orania koloniami GB Powstanie bokserów w Chinach Przeciw słabej władzy cesarskiej dynastii mandżurskiej i dominacji europejskich mocarstwAntychrześcijańskie i antyeuropejskie1889-1990„Pięść w imię organizacji i pokoju” - tajna organizacja propagująca sztuki walki „bokserzy”Mocarstwa europejskie wygrywają Wojna rosyjsko-japońska 1905Rosja celowo dąży do konfliktuRosja atakuje Port Artur i go oblegaGB nie przepuszcza Rosjan przez Kanał Sueski (muszą płynąć dookoła Afryki)Bitwa pod Cuszimą (bitwa morska wygrana z Japonią)Wygrywa Japonia Dymitr Mendelejew Okresowy układ pierwiastków 1869 Charles Darwin Teoria ewolucji Maria Skłodowska-Curie Polon i Rad Nagroda Nobla Ignacy Łukasiewicz 1853Nafta Thomas Edison Żarówka1880 Alexander Graham Bell Telefon 1876 Alfred Nobel Dynamit1867Nagroda Nobla Tygiel narodów - jaki to kraj ? USA I międzynarodówka Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników 1864-1876LondynKarol Marks - pierwszy przewodniczącyWalka o prawa robotnikówKoordynacja działań z różnych krajów Fundusze pomocy dla robotników Łączy różne nurty: komuniści, socjaldemokraci, anarchiści, socjaliści utopijni II międzynarodówka 1889-1915ParyżPróba zjednoczenia ruchu robotniczego zakończona fiaskiemKonflikt socjaldemokratów z komunistamiKonieczność walki o ustawodawstwo socjalne: 8h pracy, zakaz pracy dzieci, powszechna oświata1 maja świętem robotniczym - pracy Komuna paryska Marzec-Maj 1871Po bitwie pod Sedanem Napoleon III dostał się do niewoli (wojna francusko-pruska) - abdykacjaProklamacja III republikiWybory do Zgromadzenia narodowego (republikanie wygrywają tylko w Paryżu, wszędzie indziej monarchiści) - Louis Adolphe Thiers obawia się ze Gwardia Narodowa nie będzie przestrzegać rozejmuPowstanie Komitetu Centralnego Gwardii Narodowej Rząd cofa się do Paryża Rozkaz rozbrojenia gwardii narodowejKCGB obejmuje władzę w Paryżu -> republikanie wygrywają -> powołanie parlamentu rewolucyjnego Socjaliści utopijni mają przewagę Parlament - komuna paryskaWalki w Paryżu między komunardami a rządem Postulaty komuny paryskiej Armia -> gwardia narodowaUspołecznienie fabrykRównouprawnienie kobietLaicyzacja państwa i szkolnictwaKonfiskata majątków kościelnychUrzędowa płaca minimalnaSkrócenie czasu pracyPrzywrócenie jakobińskiego kalendarza rewolucyjnego Chadecja Chrześcijańska demokracjaEncyklika Leona XIII „Rerum nova rum”Krytyka socjalizmu i liberalizmuPokojowe rozwiązywanie konfliktów społecznychWspółpraca pracodawców z pracownikamiUczciwa płaca za wykonaną pracęRobotnicze stowarzyszenia katolickie Darwinizm społeczny Życie opiera się na ciągłej walce między jednostkami, rasami i narodami Syjonizm Theodor Herzl „Manifest syjonistyczny”Żydzi jaki naród a nie tylko wspólnota religijnaPalestyna domem Żydów i ArabówJerozolima - Syjon1897 I Światowy Kongres Syjonistyczny w Bazylei (Szwajcaria) - powołanie Światowej Organizacji Syjonistycznej Anarchizm Michaił BakuninPaństwo jest zła i odpowiada za uścisk obywateliPaństwo należy zlikwidowaćTrzeba czekać aż wymrą pokolenia znające instytucję władzy Wolne, równe, bezpaństwowe społeczeństwo Ludwik Pasteur Szczepionka przeciw wściekliźnie Wilhelm Roentgen Pampa rentgenowska1895 Florence Nightingale Pracowała jako pielęgniarka podczas wojny krymskiej Sufrażystki Kobiety walczące o prawa wyborczeLata 60. XIXw. Claude Monet - jaki kierunek sztuki Impresjonizm - chwilowe emocje i wrażenia wzrokowe Vincent van Gogh - jaki kierunek sztuki Postimpresjonizm Bracia Lumiere 1895 Kinematograf Bracia Wright Pierwszy samolot